Dysleksja
Dysleksja

Czym jest dysleksja?

Słowo dysleksja wywodzi się z języka łacińskiego i greckiego gdzie przedrostek dys – w tych językach oznacza brak czegoś, trudność,  logos – czytam.  Termin dysleksja odnosi się więc do trudności w opanowaniu umiejętności czytania.

Dysleksja u dzieci i młodzieży jest zjawiskiem niezwykle złożonym,
o szerokim wachlarzu objawów. W niniejszym artykule przedstawię ujęcie problemu dysleksji wg prof. Jagody Cieszyńskiej, która to w oparciu
o doświadczenia kliniczne w rozpoznawaniu wczesnych objawów stworzyła nową definicję dysleksji w takim o to kształcie:

Dysleksja to trudności w linearnym opracowaniu informacji: symbolicznych, czasowych, motorycznych, manualnych i językowych u podstaw których leży brak dominacji  lewej półkuli mózgowej i brak prawidłowego kształtowania się lateralizacji.

 

Jakie są przyczyny dysleksji?

Trudności  w czytaniu i pisaniu według profesor Cieszyńskiej spowodowane są zaburzeniami percepcji wzrokowej, słuchowej  i prawopółkulowymi strategiami opracowywania materiału językowego.

 

Czynnikiem umieszczającym dziecko w grupie zagrożonych dysleksją jest:

- dysleksja w rodzinie

- padaczka u matki

- zaburzenia w przebiegu ciąży i porodu

- wcześniactwo

 

Warto także podkreślić, że dysleksja może wystąpić również na skutek nieprawidłowego postępowania terapeutycznego lub/ i metodycznego. Do tej grupy przyczyn zaliczamy:

- wadliwe metody nauczania tj. głoskowanie, literowanie, poznawanie liter poprzez odwoływanie się do nagłosowej (pierwszej) głoski w wyrazach np. A jak auto

- równomierne ćwiczenie sprawności obu rąk

- zbyt wczesna nauka języka obcego (przed opanowaniem systemu fonetycznofonologicznego języka etnicznego)

 

Jak rozpoznać wczesne objawy dysleksji ?

Wnikliwy specjalista lub rodzic obserwujący rozwój swojego dziecka jest w stanie zaobserwować niepokojące objawy, sygnały które mogą wskazywać na zagrożenie dysleksją. Nieprawidłowości te możemy dostrzec w następujących sferach życia dziecka. Przejawiają się one w następujący sposób:

 

MOWA

- opóźnienie lub brak gaworzenia samonaśladowczego

- brak rozumienia wypowiedzi zabarwionych emocjonalnie przed końcem 1 roku życia

- brak pierwszych słów przed końcem 1 roku życia

- brak łączenia dwóch słów w 2 roku życia

- opóźniony rozwój mowy

- wady wymowy

 

SPRAWNOŚĆ MOTORYCZNO- MANUALNA

- późne chodzenie

- brak koordynacji ruchów podczas chodzenia i biegania

- niechęć do jazdy na rowerku, wspinania się, zabaw ruchowych

- niechęć do malowania, rysowania

- niezdarność manualna

- niechęć do układania klocków (budowania wieży)

- trudności w ubieraniu się

- trudności w naśladowaniu sekwencji ruchowej

 

PAMIĘĆ I KONCENTRACJA

- trudności w opanowaniu słownictwa związanego z czasem np. dni tygodnia, pory roku, przysłówka czasu, wyrażenia przyimkowe

- trudności w zapamiętaniu imion kolegów i koleżanek

- trudności w zapamiętywaniu adresu

- kłopoty z przypomnieniem sobie zdarzeń z przeszłości

- trudności z powtórzeniem treści bajki lub filmu

 

PERCEPCJA SŁUCHOWA

- zaburzenia uwagi słuchowej

- trudności w rozumieniu mowy w hałasie

 

KSZTAŁTOWANIE SIĘ DOMINACJI STRONNEJ (LATERALIZACJI)

- leworęczność w rodzinie

- skrzyżowania lateralizacja

- skrzyżowana lateralizacja u rodziców dziecka

- oburęczność utrzymująca się po 3 roku życia

 

Terapię należy rozpocząć jak najwcześniej czyli jeszcze wtedy kiedy dziecko zagrożone jest dysleksją, nie należy czekać aż stanie się dyslektyczne.

 

Jak zdiagnozować dysleksję ?

Od 3 roku życia możemy mówić o zagrożeniu dysleksją. Skuteczną diagnozę dysleksji można postawić już w pierwszej klasie szkoły podstawowej błędem jest stawianie jej dopiero w klasie czwartej.

Aby prawidłowo zdiagnozować dysleksję należy przede wszystkim poszukać jej przyczyn, a nie jak to jest powszechnie praktykowane obserwować
i sprawdzać przez wiele miesięcy np. znajomość przez dziecko reguł ortograficznych.

Kierując się przyjętą we wstępie definicją prof. Cieszyńskiej należy sprawdzić czy dziecko, które wykazuje trudności w nauce czytania i pisania ma zaburzenia:

- funkcji wzrokowych

- funkcji słuchowych

oraz w jaki sposób prawo czy lewopółkulowy opracowuje materiał językowy. Jeśli obserwujemy u dziecka zaburzenia wyżej wymienionych funkcji oraz prawopółkulowy sposób przetwarzania języka możemy postawić diagnozę zagrożenia dysleksją. Ze względu na dobro dziecka orzeczenie o zagrożeniu dysleksją powinno się wydawać do 6 roku życia.

 

Jak pomóc dziecku dyslektycznemu ?

Często popełnianym błędem w terapii dziecka z dysleksją jest leczenie obserwowanych objawów. Terapia polegająca na ćwiczeniach w pisaniu dyktand, uczeniu się reguł ortograficznych oraz czytaniu dużej ilości trudnych tekstów – to nieskuteczna terapia.

Skuteczna terapia polega na szerszym zrozumieniu problemów dziecka, a nie tylko ograniczaniu ich do trudności w czytaniu czy pisaniu. Dziecko dyslektyczne przejawia także trudności na lekcjach wychowania fizycznego, zajęciach plastycznych oraz muzycznych. Uświadomienie nauczycielom tych przedmiotów trudności dziecka, daje mu szanse na aktywne uczestnictwo w zajęciach, poszerzanie swojej wiedzy czy zainteresowań.

Terapia dziecka dyslektycznego musi zawierać również następujące ćwiczenia:

  • ćwiczenia sekwencji obejmujące sekwencje wzrokową, słuchową oraz ruchową
  • ćwiczenia linearnego porządkowania świata od strony lewej do prawej
  • ćwiczenia dokonywania obrotów w przestrzeni
  • ćwiczenia analizy i syntezy wzrokowej
  • ćwiczenia analizy i syntezy słuchowej
  • ćwiczenia dokonywania kategoryzacji
  • ćwiczenia pamięci symultanicznej i sekwencyjnej

 

 

 

Bibliografia





Joomla 1.5 free themes, business hosting service.